صادرات غیرنفتی به‌عنوان یکی از پیشران‌های اصلی خروج از رکود، نقش مهمی در اقتصاد ایران ایفا می‌کند. از این‌رو در راستای افزایش درآمدهای صادراتی و در نتیجه بهبود وضعیت اقتصادی کشور، طبق برنامه عملیاتی وزارت صنعت، معدن و تجارت، رشد ۲۰ درصدی صادرات غیرنفتی در سال ۹۴ هدف‌گذاری شده است.
همچنین طبق اهداف راهبردی توسعه صادرات غیرنفتی تا پایان برنامه پنجم توسعه، صادرات ۵۵ میلیارد دلاری در بخش‌های صنعت، معدن، فرش و صنایع‌دستی، کشاورزی و پتروشیمی در نظر گرفته شده است. براین اساس، قرار بر این است که صادرات صنعتی کشور در بخش‌های مختلف به ترتیب در صنعت غذا با رشد ۵۷ درصدی، در بخش معدن رشد ۵/ ۳۱ درصدی، در بخش نساجی با رشد ۱۲۰ درصدی، در صنایع شیمیایی و پایه نفتی رشد ۳۰ درصدی و در بخش برق و مکانیک نیز با رشد درآمد صادراتی ۱۰۰ درصدی همراه باشد.
در سال جاری دولت رویکرد توسعه صادرات غیرنفتی را در دستور کار خود قرار داده است؛ ضمن اینکه با عواملی مانند تسهیل مقررات و مشوق‌های صادراتی و… سعی بر روان‌سازی تجارت نیز دارد. در همین راستا طبق هدف‌گذاری‌های صورت گرفته قرار بر این است که صادرات غیرنفتی کشور در سال ۹۴ با رشد ۲۰ درصدی به ۷۷ میلیارد دلار برسد که ۶۱ میلیارد و ۱۰۰ میلیون دلار آن مربوط به صادرات کالا و ۱۵ میلیارد و ۶۰۰ میلیون دلار آن مربوط به صادرات خدمات است.
محمود بازاری، مدیر کل دفتر توسعه صادرات کالای سازمان توسعه تجارت طی گفت‌وگویی با «دنیای اقتصاد» به ارائه آمارهایی از اهداف راهبرد ملی توسعه صادرات غیرنفتی برای برنامه پنجم توسعه پرداخت. به گفته وی، در سال گذشته صادراتی بالغ بر یک میلیارد و ۹۰۰ میلیون دلار در صنعت مواد غذایی محقق شده است.
این در حالی است که طبق برنامه‌ریزی‌های صورت گرفته پیش‌بینی می‌شود میزان درآمد صادراتی این بخش تا پایان برنامه پنجم توسعه، با رشد ۵۷ درصدی به میزان ۳ میلیارد دلار برسد. همچنین پیش‌بینی شده میزان درآمد صادراتی از بخش معدن شامل مواد فلزی، غیرفلزی، سیمان و… که در سال ۹۳ بالغ بر ۵ میلیارد و ۷۰۰ میلیون دلار بود، با رشد ۵/ ۳۱ درصدی به ۷ میلیارد و ۵۰۰ میلیون دلار برسد.
مدیر کل دفتر توسعه صادرات کالای سازمان توسعه تجارت همچنین با بیان اینکه ممکن است اصلاحاتی نیز در این آمارها صورت گیرد، گفت: در شاخه نساجی و پوشاک نیز در سال ۹۳ در آمدی بالغ بر ۹۰۰ میلیون دلار از صادرات این کالا دریافت کردیم؛ با این حال طبق برنامه‌ریزی‌ها و پیش‌بینی‌های صورت گرفته، رشد ۱۲۰ درصدی در صادرات این کالا تا پایان سال ۹۴ در نظر گرفته شده و امید می‌رود که صادرات کشور از نساجی و پوشاک نیز به ۲ میلیارد دلار برسد. با توجه به گفته‌های بازاری، درآمد صادراتی کشور از بخش صنایع شیمیایی و پایه نفتی که گروه اصلی در حوزه صنعت محسوب می‌شود، در سال ۹۳ بالغ بر ۶ میلیارد و ۲۰۰ میلیون دلار بوده که پیش‌بینی می‌شود، با رشد ۹/ ۲۰ درصدی به رقم ۷ میلیارد و ۵۰۰ میلیون دلار برسد.
مدیر کل دفتر توسعه صادرات کالای سازمان توسعه تجارت در ادامه به بخش برق و مکانیک نیز اشاره کرد و گفت: در سال ۹۳، در آمد صادراتی بالغ بر یک میلیارد و ۴۰۰ میلیون دلار از این بخش کسب شده و پیش‌بینی می‌شود که این رقم به ۲ میلیارد و ۸۰۰ میلیون دلار تا پایان برنامه پنجم توسعه برسد. بازاری در انتها به اهداف عملیاتی و تقسیم‌بندی‌هایی که از سوی وزارت صنعت، معدن و تجارت در نظر گرفته شده است، اشاره کرد و گفت: طبق تقسیم‌بندی‌های صورت گرفته قرار بر این است که درآمد صادراتی کشور از محل محصولات صنعتی و پتروشیمی کشور به ۳۵ میلیارد و ۲۰۰ میلیون دلار و همچنین صادرات محصولات معدنی نیز به ۴ میلیارد و ۴۰۰ میلیون دلار برسد.

درآمدهای صادراتی تا پایان چشم‌انداز ۱۴۰۴
براساس سیاست‌گذاری‌های وزارت صنعت، معدن و تجارت برای رشته‌های صنعتی مختلف از جمله صنعت خودرو، صنعت فولاد، صنعت مس، صنعت نساجی و پوشاک، انواع ماشین‌آلات و تجهیزات، مواد ساختمانی، مواد غذایی، لوازم‌خانگی، صنعت نرم‌افزار و سیستم‌ها، بخش خدمات، صنعت گردشگری و ترانزیت و سوآپ، درآمد صادراتی حداقل ۸۰ میلیارد دلاری تا افق ۱۴۰۴ در نظر گرفته شده است. برای هر کدام از این صنایع نیز به تفکیک ارقامی پیش‌بینی شده است، براین اساس برای صنعت خودرو درآمد صادراتی ۱۰ تا ۱۵میلیارد دلاری، صنعت فولاد با صادرات ۱۰ تا ۲۰ میلیون تنی و رقمی معادل ۶ تا ۷ میلیارد دلاری، صنعت مس با تولید ۳۰۰هزار تنی، در آمد صادراتی بالغ بر ۲ تا ۵/ ۲ میلیارد دلار، صنعت نساجی و پوشاک صادرات ۵ میلیارد دلاری، برای بخش معدن نیز درآمد صادراتی ۵میلیارد دلاری، برای انواع ماشین‌آلات و تجهیزات صادرات ۲ تا ۳ میلیارد دلاری، در رشته مواد ساختمانی همچون سیمان، کاشی و سرامیک در آمد صادراتی ۵میلیارد دلار، برای مواد غذایی نیز ۵میلیارد دلار در آمد صادراتی، ۲میلیارد دلار صادرات در بخش لوازم‌خانگی، برای صنعت نرم‌افزار و سیستم‌ها صادراتی بالغ بر یک تا ۲ میلیارد دلار، بخش خدمات ۱۵میلیارد دلار، صنعت گردشگری ۱۰ میلیارد دلار و ترانزیت و سوآپ نیز ۵میلیارد دلار درآمد صادراتی قابل تحقق تا پایان سال ۱۴۰۴ پیش‌بینی شده است.

منبع: روزنامه دنیای اقتصاد